** *Ny Bokin’ny Salamo dia fitambarana tononkalo, vavaka ary hira miisa 150 izay maneho fihetseham-po sy traikefa maro isan-karazany. Nosoratana nandritra ny taonjato maro nanomboka tamin’ny andron’i Davida Mpanjaka tokony ho 1000 talohan’i Jesosy Kristy ka hatramin’ny fotoana niverenan’ny sesitany tany Babylona.Ny Bokin’ny Salamo dia antsoina koa hoe Salamo, Ity no anarana fohy sy mahazatra indrindra.Bokin’ny Fiderana satria ny ankamaroan’ny salamo dia fiderana an’Andriamanitra. Bokin’ny Vavaka satria ny salamo dia vavaka samihafa, toy ny fitalahoana, ny fibebahana, ny fisaorana, sns.Bokin’ny Tononkalo ihany koa.Ny dikany hoe « Salamo » amin’ny teny hebreo dia **תהילים** (Tehillim), izay midika hoe « fiderana ».
Mpanoratra sy daty nanoratana
** *Milaza ny lovantsofina jiosy sy Kristiana fa i Davida Mpanjaka no nanoratra ny salamo maro (Salamo 73 eo ho eo). Anisan’ny mpanoratra hafa koa i Asafa, lehilahy iray niandraikitra ny fihirana tao amin’ny tempoly tamin’ny andron’i Davida.Zanakalahin’i Kora, fianakaviana iray izay niandraikitra ny fihirana tao amin’ny tempoly. Solomona,zanak’i Davida sy mpanjaka fahatelo tao Israely. Mosesy, Hemana, levita ary mpanao hira tamin’ny andron’i Davida Mpanjaka (1 Tantara 6:33). ary Etana levita, taranak’i Gera, ary mpanao hira tamin’ny andron’i Davida Mpanjaka (1 Tantara 6:44). Maro ny salamo tsy fantatra ny nanoratra azy.Naharitra ela ny fanoratana ny Salamo, Azo inoana fa natambatra sy nasiam-panovàna ilay boky rehefa nandeha ny fotoana, niaraka tamin’ny fanampiana sy fanovana natao nandritra ny taonjato maro.
Tanjony boky
* **Miderà sy mitsaoka an’Andriamanitra : Feno fiderana sy fisaorana ary fisandratana ny fahalehibiazan’Andriamanitra ny Salamo.
** *Maneho ny fifandraisan’ny olona sy Andriamanitra : Mijery ny lafiny samihafa amin’ny fifandraisan’ny olona sy Andriamanitra, anisan’izany ny fitokisana, ny fibebahana, ny fitalahoana ary ny fankasitrahana.
** *Vavaka sy fanompoam-pivavahana : Modely ho an’ny vavaka sy fanompoam-pivavahana ny Salamo, ka manome teny sy sary hanehoana ny fihetseham-pontsika amin’Andriamanitra.
** *Fampianarana fahendrena sy fahamarinana : Betsaka ny Salamo mirakitra fampianarana momba ny fahendrena, ny fahamarinana, ny fahatsaran’Andriamanitra, ary ny fomba hananana fiainana ankasitrahan’Andriamanitra.
** *Maneho fanantenana sy fampiononana : Manome fanantenana sy fampiononana amin’ny fotoan-tsarotra sy fahoriana ny Salamo.
** *Zava-dehibe ihany koa ny manamarika fa ny Bokin’ny Salamo dia tsy boky ara-tantara. Ny tanjon’ny Bokin’ny Salamo dia ny haneho ny fifandraisan’ny olona tamin’Andriamanitra sy ny fomba niainan’izy ireo ny finoany. Noho izany, tsy tokony hitady fampahalalana ara-tantara ao amin’ny Bokin’ny Salamo isika.
Fizarany Bokin’ny Salamo.Mizara dimy ny bokin’ny Salamo, Ny fizarana tsirairay dia mifarana amin’ny fiderana an’Andriamanitra
* **Boky 1-41: Ity fizarana ity dia mifantoka amin’ny fifandraisana misy eo amin’Andriamanitra sy ny tsirairay, izay matetika maneho fahatsapana fifaliana, fahatokiana, fahoriana, na fibebahana.
* **Boky 42-72: Ity fizarana ity dia miompana amin’ny fifandraisan’Andriamanitra sy ny Isiraely olony, miaraka amin’ny lohahevitra toy ny fiderana ho an’ny fiangonana, ny fanekena ny fiandrianan’Andriamanitra, ary ny vavaka ho an’ny firenena.
* **Boky 73-89: Ity fizarana ity dia manadihady ny lohahevitry ny fijaliana, ny fahamarinan’Andriamanitra, ary ny fanantenana ny fampanantenan’Andriamanitra na dia ao anatin’ny sarotra aza.
* **Boky 90-106: Ity fizarana ity dia manasongadina ny maha-mpanjaka an’Andriamanitra sy ny zavaboariny ary ny fanekeny tamin’ny olony, izay manasa ny fiderana sy ny fanekena ny fahalehibiazany.
* **Boky 107-150: Ity fizarana ity dia fitambarana fiderana sy fisaorana ary vavaka amin’ny fotoana samihafa, izay manantitrantitra ny hafalian’ny firaisana amin’Andriamanitra sy ny antso hidera Azy amin’ny toe-javatra rehetra.
Andininy fototra
** *Salamo 51:1″Mamindrà fo amiko, Andriamanitra o, araka ny fahasoavanao; araka ny haben’ny fiantranao vonoy ny fahadisoako. »
** *Salamo 103:1″Misaora an’i Jehovah, ry fanahiko; Ary izay rehetra ato anatiko, misaora ny anarany masina. »
** *Salamo 19:1″Ny lanitra mitory ny voninahitr’Andriamanitra; ary ny habakabaka manambara ny asan’ny tanany. »
** *Salamo 23:1″Jehovah no Mpiandry ahy, tsy hanan-java-mahory aho. »
** *Salamo 51:12″Ampodio amiko ny fifaliana amin’ny famonjenao; ary tohàny fanahy mazoto aho. »
** *Salamo 119:1-2 « Sambatra ny mahitsy lalana, Izay mandeha araka ny lalàn’i Jehovah. Sambatra izay mitandrina ny teni-vavolombelony Ka mitady Azy amin’ny fo rehetra; »
** *Salamo 29:1-2 « Manomeza an’i Jehovah, ry zanak’Andriamanitra, eny, manomeza voninahitra sy hery ho an’i Jehovah. Omeo an’i Jehovah ny voninahitry ny anarany; miankohofa eo anatrehan’i Jehovah amin’ny fihaingoana masina. »
* ** Salamo 23:4″ Eny, na dia mandeha mamaky ny lohasaha aloky ny fahafatesana aza aho, dia tsy hatahotra ny loza aho, fa Ianao no amiko; ny tsorakazonao sy ny tehinao, ireo no mahafa-tahotra ahy. »
* ** Salamo 51:17 » Ny fanatitra ho an’Andriamanitra dia fanahy torotoro; ny fo torotoro sy mangorakoraka, Andriamanitra o, tsy mba ataonao tsinontsinona. »
* ** Salamo 103:8 « Mamindra fo sy miantra Jehovah, Mahari-po sady be famindram-po. »
* ** Salamo 118:24″Ity no andro nataon’i Jehovah; Hifaly sy ho ravoravo amin’izao isika. »
* **Salamo 139:14 « Hidera Anao aho; fa mahatahotra sy mahatalanjona ny nanaovana ahy; Mahagaga ny asanao; Ary fantatry ny fanahiko marimarina izany. »
** *Salamo 100:4 « Midira eo amin’ny vavahadiny amin’ny fisaorana, Ary eo an-kianjany amin’ny fiderana; Misaora Azy, mankalazà ny anarany, »
** *Salamo 119:105 « Fanilon’ny tongotro Sy fanazavana ny lalako ny teninao. »
** *Salamo 51:10″Amorony fo madio aho, Andriamanitra o; ary havaozy hiorina marina ny fanahiko ato anatiko. »
Tandindon’i Jesosy
* **Ny Mesia nijaly: Ny Salamo sasany dia milazalaza ny fijalian’ny Mesia sy ny fanetren-tena, ka izany dia maneho ny fijalian’i Jesosy (oh: Salamo 22).
* **Ny Mpanjaka Voahosotra: Ny Salamo hafa dia mampiseho ny Mesia ho mpanjaka voahosotra, izay hanjaka amin’ny fahamarinana sy ny fiadanana (ohatra ny Salamo 2).
* **Ny Mpiandry: Ny Salamo 23 dia milazalaza ny Tompo ho mpiandry ondry miahy ny olony, sary nalain’i Jesosy mba hilazana ny tenany ho mpiandry tsara.
* **Ny Sorona: Ny Salamo sasany dia miresaka momba ny sorona izay hosoloina sorona tonga lafatra, sarin’ny sorona nataon’i Jesosy teo amin’ny hazo fijaliana.
Ny maha-zava-dehibe ny Bokin’ny Salamo aminy drafitry ny famonjena.Ny bokin’ny Salamo dia mitana toerana ivon’ny drafitry ny famonjena noho ny antony maro
* **Maneho ny toetran’Andriamanitra sy ny fanekeny tamin’ny olony izany: Ny Salamo dia milazalaza ny halehiben’ny fahamasinana, ny famindram-po ary ny fahatokian’Andriamanitra. Mitantara ny fifanekena nataony tamin’ny Isiraely izy ireo ary maneho ny fifandraisan’ny fitiavana sy ny fahatokiana izay mampiray an’Andriamanitra amin’ny olony.
* **Maneho ny fiderana sy fanompoam-pivavahana tokony ho an’Andriamanitra: Feno fiderana sy fisaorana ary fananarana ny Salamo mba hiankohoka eo anatrehan’Andriamanitra. Izy ireo dia mampianatra antsika ny fomba hanatonana an’Andriamanitra amim-panajana sy amim-panetren-tena ary amim-pifaliana.
* **Mampiharihary ny toetry ny olombelona sy ny filana famonjena:Ny Salamo dia mandinika ny fihetseham-po sy ny traikefan’ny olombelona samihafa, toy ny fifaliana, alahelo, tahotra, fahatezerana, fisalasalana, fibebahana, sns. Asongadin’izy ireo ny fahalemen’ny olona, ny fahalemeny amin’ny ota sy ny faharatsiana, ary ny filany famonjena.
* **Maminany ny fiavian’ny Mesia sy ny asam-pamonjeny izy: Ny Salamo maro dia mirakitra faminaniana momba ny Mesia, izay irahin’Andriamanitra hamonjy ny olony. Ireo faminaniana ireo dia manambara ny fahaterahany, ny fiainany, ny fahafatesany, ny fitsanganany amin’ny maty ary ny fanjakany mandrakizay. Ahariharin’izy ireo fa i Jesosy Kristy no fahatanterahan’ny fampanantenan’Andriamanitra sy ilay hany Mpamonjy izao tontolo izao.
* **Mitondra antsika amin’ny fibebahana sy ny finoana Izy:Ny Salamo dia manasa antsika hiaiky ny fahotantsika, hanetry tena eo anatrehan’Andriamanitra, ary hitady ny famelan-keloka avy Aminy. Mamporisika antsika izy ireo hametraka ny fitokiantsika amin’Andriamanitra sy hino ny fampanantenany ary hanaraka ny didiny.
Ny maha-zava-dehibe ny boky mifandray amin’ny boky hafa sy ny filaharany ao amin’ny Baiboly
** *Ny boky tsirairay ao amin’ny Baiboly dia manana ny maha-zava-dehibe azy manokana ary mandray anjara amin’ny hafatra avy amin’Andriamanitra manontolo. Ny bokin’ny Salamo dia miorina ao am-pon’ny Testamenta Taloha. Izy io dia tetezana manelanelana ny boky ara-tantara (Genesisy, Eksodosy, sns) sy ny bokin’ny faminaniana (Isaia, Jeremia, sns.). Mitondra ny lohahevitry ny fanekena, ny lalàna ary ny tantaran’ny Isiraely izany, sady manambara ny fiavian’ny Mesia sy ny famonjena izay ho entiny.
Lesona azo avy amin’ny bokin’ny Salamo Mbola manan-danja amin’izao androntsika izao
* **Fiderana sy fiankohofana:Ny Salamo dia mamporisika antsika hidera an’Andriamanitra amin’ny toe-javatra rehetra, na tsara na ratsy.
* **Vavaka sy Fifonana: Asehon’ny Salamo amintsika ny fomba hivavahana amin’Andriamanitra amin’ny fahatsoram-po sy ny fanetren-tena, amin’ny fanolorana Azy ny hafaliantsika, ny alahelontsika, ny tahotsika ary ny filantsika.
* **Matoky an’Andriamanitra: Mampahatsiahy antsika ny salamo fa eo amintsika mandrakariva Andriamanitra, na dia ao anatin’ny fotoan-tsarotra indrindra aza, ary mendrika ny hitokiantsika.
* **Fanekena ny famindram-pon’Andriamanitra sy ny fahatsarany: Ny Salamo dia manasa antsika hamantatra ny fahatsaran’Andriamanitra eo amin’ny fiainantsika sy hisaotra Azy noho ny fitahiany.
* **Fibebahana sy fiaiken-keloka: Asehon’ny Salamo amintsika ny maha zava-dehibe ny fanekena ny fahotantsika eo anatrehan’Andriamanitra sy ny fikatsahana ny famelan-keloka avy Aminy.
** *Ankehitriny, ny bokin’ny Salamo dia manohy manentana sy mamelona ny finoan’ny mpino. Izy io dia manolotra antsika ny fomba hanehoana ny fifandraisantsika amin’Andriamanitra ary mampahatsiahy antsika fa tsy irery isika ao anatin’ny ady sy ny fifaliana. Loharanon’ny fampiononana sy fampaherezana ary fanantenana ho an’izay rehetra mikatsaka ny hahafantatra sy ho tia an’Andriamanitra ny Salamo.Loharanon’ny fampianarana sy fitaomam-panahy amin’ny fotoana rehetra. Manasa antsika hanana fifandraisana lalina sy marina amin’Andriamanitra izany, amin’ny alalan’ny fiderana azy, ny fivavahana aminy, ny fitokiana azy ary ny fanekena ny fahatsarany.
Hoan’Andriamanitra Ray sy Zanaka Ary Fanahy Masina anie ny Voninahitra, Amena.
