Ny Bokin’ny Asan’ny Apostoly ( Tari-Dalana )

** *Ny bokin’ny Asan’ny Apostoly dia boky izay mitantara ara-tantara momba ny fahaterahan’ny fiangonana kristiana voalohany sy ny fitarany.

Mpanoratra sy daty nanoratana

** *Araka ny lovantsofina, ny mpanoratra ny bokin’ny Asan’ny Apostoly dia i Lioka, ilay nanoratra ny Filazantsaran’i Lioka ihany. Tombanan’ny ankamaroan’ny manam-pahaizana fa ny bokin’ny Asan’ny Apostoly dia nosoratana teo anelanelan’ny taona 61 sy 70 taorian’i Kristy.

Momba an’i Lioka

** *Dokotera izy araka ny voalaza ao amin’ny epistilin’i Paoly ho an’ny Kolosiana ( Kolosiana 4:14 ). Naman’ny apostoly Paoly ary niaraka taminy tamin’ny dia misionera sasany. Izy no mpanoratra ao aminy Testamenta Vaovao fantatra fa tsy Jiosy.

Sata ara-tsosialy

** *Ny maha-dokotera azy dia mampiseho fa nanana ambaratongam-pianarana sy sata ara-tsosialy ambony kokoa noho ny olon-tsotra tamin’izany fotoana izany izy. Nisy fiantraikany teo amin’ny fomba fanoratrany ny fianarany sy ny asany amin’ny maha-dokotera azy, izay heverina ho tsara sy mazava.Tena liana amin’ny antsipiriany ara-tantara sy ara-jeografia izy, izay hita taratra amin’ny asa sorany.

Ny zava-nitranga tamin’izany fotoana izany

** *Ny Asan’ny Apostoly dia milazalaza ny fielezan’ny Kristianisma haingana taorian’ny nitsanganan’i Jesosy tamin’ny maty. Niatrika fanenjehana avy amin’ny manam-pahefana jiosy sy romana ny Kristiana voalohany. Niaraka tamin’i Paoly tamin’ny dia misionera maromaro i Lioka, ka namela azy ho vavolombelona nanatri-maso ny zava-nitranga maro resahin’ny Asan’ny Apostoly. Ny asa soratr’i Lioka dia mampiseho ny toe-javatra ara-politikan’ny Fanjakana Romana tamin’ny taonjato voalohany

Tanjona amin’ny boky

** *Ny tanjon’ny Asan’ny Apostoly dia ny firaketana an-tsoratra ny fielezan’ny filazantsaran’i Jesosy Kristy hatrany Jerosalema ka hatrany amin’ny faran’ny tany ( Asan’ny Apostoly 1:8 ). Mitantara ny nahaterahan’ny Fiangonana tany am-boalohany sy ny asan’ny Fanahy Masina teo amin’ny fiainan’ny apostoly sy ny Kristiana voalohany. Te hampiseho koa i Lioka fa fivavahana ara-dalàna sy milamina ny Kristianisma, fa tsy fandrahonana ny Fanjakana Romana.

Fizarana boky

Azo zaraina ho fizarana maromaro ny bokin’ny Asan’ny Apostoly:

** *Ny fielezan’ny Filazantsara tany Jerosalema (Asa 1-7)

** *Ny fielezan’ny Filazantsara tany Jodia sy Samaria ( Asan’ny Apostoly 8-12 )

** *Ny fiparitahan’ny filazantsara hatrany amin’ny faran’ny tany ( Asan’ny Apostoly 13-28 ).

Andininy fototra

** *Asan’ny Apostoly 1:8  » Fa hahazo hery ianareo amin’ny hilatsahan’ny Fanahy Masina aminareo, ary ho vavolombeloko any Jerosalema sy eran’i Jodia sy Samaria ary hatramin’ny faran’ny tany. »

** * Asan’ny Apostoly 2:4: » Ary samy feno ny Fanahy Masina izy rehetra, ka dia niteny tamin’ny fiteny maro samy hafa, araka ny nampitenenan’ny Fanahy Masina azy. »

*** Asan’ny Apostoly 15:11″Fa mino isika fa ny fahasoavan’i Jesosy Tompo no hamonjena antsika, dia tahaka ny azy ihany koa. »

*** Asan’ny Apostoly 9:15-16  » Fa hoy ny Tompo taminy: Mandehana, fa fanaka voafidy izy ho fitondrana ny anarako eo anatrehan’ny jentilisa sy ny mpanjaka ary ny Zanak’isiraely; fa hasehoko azy ny habetsahan’izay tsy maintsy hiaretany ho voninahitry ny anarako. »

** *Asan’ny Apostoly 2:41″Ary izay nandray tsara ny teniny dia natao batisa; ary tokony ho telo arivo no olona nanampy ho isany tamin’izany andro izany. »

** *Asan’ny Apostoly 4:12″Ary tsy misy famonjena amin’ny hafa; fa tsy misy anarana hafa ambanin’ny lanitra nomena ny olona izay hahazoantsika famonjena. »

** *Asan’ny Apostoly 4:20″Fa izahay tsy maintsy milaza izay zavatra efa hitanay sy renay. »

** *Asan’ny Apostoly 9:3-6″Ary raha nandeha izy, dia tonga teo akaikin’i Damaskosy; ary nisy mazava avy tany an-danitra nanelatrelatra tampoka manodidina azy; dia lavo tamin’ny tany izy ka nandre feo nanao taminy hoe: Saoly, Saoly, nahoana ianao no manenjika Ahy? Ary hoy izy: Iza moa ianao, Tompoko? Dia hoy Izy: Izaho no Jesoa Izay enjehinao; fa mitsangàna, ka mankanesa ho any an-tanàna, dia holazaina aminao izay mety hataonao. »

Rohy mankany amin’ny Testamenta Taloha sy ny boky hafa ao amin’ny Testamenta Vaovao

** *Ny Asan’ny Apostoly dia mampiseho ny fomba nahatanterahan’ny fampanantenana tao amin’ny Testamenta Taloha tao amin’i Jesosy Kristy sy tao amin’ny Fiangonana. Manome sahan-kevitra manan-danja ara-tantara izany mba hahatakarana ireo epistilin’i Paoly sy ireo taratasy hafa ao amin’ny Testamenta Vaovao. Ny Asan’ny Apostoly dia mampifandray ny Filazantsara izay mitantara ny fiainan’i Jesosy sy ny Epistily izay manazava ny maha-zava-dehibe ny asany.

Ny maha-zava-dehibe ny boky mifandray amin’ny drafitry ny famonjena

** *Ny Asan’ny Apostoly dia mampiseho fa ny famonjena ao amin’i Jesosy Kristy dia atolotra ho an’ny rehetra, na Jiosy na Jentilisa. Asongadin’izany ny anjara asan’ny Fanahy Masina amin’ny asam-pamonjena, izay ahafahan’ny mino mijoro ho vavolombelona momba an’i Jesosy sy miaina fiainana niova. Izy io dia mirakitra ny fandrosoan’ny fiangonana, sy ny fomba nielezan’ny hafatra momba ny famonjena eran’izao tontolo izao.

Fampiharana

* **Fijoroana ho vavolombelona: Mamporisika antsika ho vavolombelon’i Jesosy Kristy sahy ny Asa.

* **Fiankinana amin’ny Fanahy Masina: Tsy maintsy miantehitra amin’ny Fanahy Masina hitarika antsika sy hanome hery antsika hanompoana an’Andriamanitra isika.

* **Firaisan’ny Fiangonana: Mampahatsiahy antsika ny maha zava-dehibe ny firaisankina sy ny fiombonan’ny mpirahalahy ny Asan’ny Apostoly.

Fanamarihana hafa

Ny maha-izy ny Fanahy Masina

** *Ny Fanahy Masina no persona fahatelo amin’ny Trinite, miavaka amin’ny Ray sy ny Zanaka, saingy tafaray amin’izy ireo ao amin’ny maha-Andriamanitra tokana. Antsoina matetika hoe “Mpananatra” izy (Jaona 14:16), “Fanahin’ny fahamarinana” (Jaona 16:13), na “Fanahy Masina” (Asan’ny Apostoly 1:5).

Ny andraikitry ny Fanahy Masina

Ny Fanahy Masina dia mitana anjara toerana lehibe eo amin’ny fiainan’ny mpino sy eo amin’izao tontolo izao

* **Mandresy lahatra ny amin’ny ota sy ny fahamarinana ary ny fitsarana Izy, Naharihariny tamin’ny olona ny filany ny famonjena ary notarihiny ho amin’i Kristy. ( Jaona 16:8 ). Mamelona sy manome fiainana ara-panahy Izy,Izy no solontenan’ny fahateraham-baovao, manome antsika toetra ara-panahy nohavaozina. ( Jaona 3:5-6 ). Mitoetra ao amin’ny mino Izy, Izy no tombo-kasen’ny fananganan’anaka antsika ho zanak’Andriamanitra sy antoky ny lovantsika any an-danitra. ( Romana 8:9, 16 ).Manamasina sy manova ny endrik’i Kristy Manampy antsika hitombo amin’ny fahamasinana sy hitondra ny vokatry ny Fanahy. ( Galatiana 5:22-23 ). Manome hery ho amin’ny fanompoana, Manome hery ny mpino hijoro ho vavolombelona momba an’i Kristy sy hanao ny asan’ny finoana. ( Asan’ny Apostoly 1:8 ).Manome aingam-panahy sy manambara ny fahamarinana Izy, Izy no mpanoratra ny Soratra Masina ary mitarika antsika amin’ny fahatakarana ny Tenin’Andriamanitra. ( 2 Petera 1:21 ).

Ny Fanomezan’ny Fanahy Masina

Ny Fanahy Masina dia manome fanomezana ara-panahy ho an’ny mpino ho fampandrosoana ny fiangonana sy ho an’ny fanompoana an’Andriamanitra. Ireo fanomezana ireo dia isan-karazany ary mety ahitana:

* **Tenin’ny Fahendrena sy Fahalalana: Fahaizana mahazo sy mampita ny fahendren’Andriamanitra. ( 1 Korintiana 12:8 ).

* **Finoana, Fanasitranana, Fahagagana: Fahaiza-manao mihoatra ny natoraly mahavita asa lehibe. ( 1 Korintiana 12:9-10 ).

* **Faminaniana, fahaiza-manavaka ny fanahy: Fahaizana mandray sy mampita hafatra avy amin’Andriamanitra. ( 1 Korintiana 12:10 ).

* **Fiteny, fandikana fiteny: Fahaizana miteny sy mahazo fiteny tsy fantatra. ( 1 Korintiana 12:10 ).

* **Zava-dehibe,Ny fanomezam-pahasoavana ara-panahy omena ho amin’ny soa iombonana ary tokony hampiasaina amim-pitiavana sy amim-panetren-tena. Ny vokatry ny Fanahy dia fitambaran’ny toetra ara-môraly sy ara-panahy izay vokarin’ny Fanahy Masina eo amin’ny fiainan’ny mpino. Izany no famantarana ny fanatrehana sy ny asan’ny Fanahy Masina ao anatintsika.(Galatiana 5:22-23). Ny vokatry ny Fanahy dia mariky ny fahamatorana ara-panahy ary miseho amin’ny toetrantsika sy amin’ny fifandraisantsika amin’ny hafa.

** *Raha fintinina, Ny Asan’ny Apostoly dia mitantara ny fiparitahan’ny kristianisma taorian’ny Pentekosta, niaraka tamin’i Petera sy Paoly nitarika ny fitoriana manerana ny faritra maro, na dia teo aza ny fanenjehana. Ny Fanahy Masina dia mbola miasa amin’ny alalan’ny mpino ankehitriny.Tokony hiantehitra amin’ny Fanahy Masina isika mba hahazoana hery hitoriana ny filazantsara sy hiaina ny fiainana kristiana.Ny Kristiana rehetra dia antsoina hitory ny filazantsara amin’ny alalan’ny teny sy ny asa.Tokony ho vonona isika hizara ny finoantsika amin’ny hafa, na inona na inona toe-javatra.Ny fiangonana voalohany dia niavaka tamin’ny firaisankina sy ny fifankatiavana.Tokony hiezaka isika hanana firaisankina sy fifankatiavana ao amin’ny fiangonantsika. Ny Kristiana dia mety hiatrika fanenjehana noho ny finoany.Tokony ho vonona isika hijoro amin’ny finoantsika, na dia eo aza ny fanenjehana.Andriamanitra dia mitarika sy miasa amin’ny alalan’ny olona.Tokony hatoky an’Andriamanitra isika fa mitarika antsika amin’ny diantsika Izy. Ny bokin’ny Asan’ny Apostoly dia manome ohatra velona ny amin’ny fomba fiainan’ny Kristiana sy ny fomba fiasan’ny Fanahy Masina. Manentana antsika izy io mba ho vavolombelon’i Jesosy Kristy amin’izao tontolo izao.

Hoan’Andriamanitra Ray sy Zanaka Ary Fanahy Masina Anie ny Voninahitra, Amena